Ścieżki technologiczne ułatwiają późniejsze wykonywanie zabiegów ochrony roślin, nawożenia oraz innych przejazdów w łanie. Ich rozstaw powinien być dopasowany przede wszystkim do szerokości roboczej opryskiwacza lub rozsiewacza oraz szerokości siewnika. Jaki jest rozstaw ścieżek technologicznych? Nie istnieje jedna wartość odpowiednia dla każdego gospodarstwa. Popularne są między innymi rozstawy 12, 15, 18, 21, 24, 27 czy 30 metrów, ale zawsze trzeba je zaplanować tak, aby kolejne przejazdy maszyny pokrywały pole bez nakładek i omijania fragmentów plantacji.
Jaki jest rozstaw ścieżek technologicznych?
Rozstaw ścieżek technologicznych powinien odpowiadać szerokości roboczej maszyny, która będzie później wykonywała zabiegi w łanie. Jeżeli opryskiwacz ma belkę o szerokości 18 metrów, ścieżki powinny być rozmieszczone co 18 metrów. Przy opryskiwaczu 24-metrowym odległość zwiększa się odpowiednio do 24 metrów.
Szerokość siewnika musi natomiast umożliwiać uzyskanie takiego rozstawu w regularnych cyklach. Najprościej jest wtedy, gdy szerokość opryskiwacza stanowi wielokrotność szerokości siewnika. Siewnik o szerokości 3 m dobrze współpracuje więc przykładowo z opryskiwaczem 12, 15, 18, 21 czy 24 m.
Nie należy dobierać rozstawu ścieżek tylko dlatego, że jest popularny w sąsiednich gospodarstwach. Najważniejsze jest dopasowanie go do własnego zestawu maszyn oraz planowanych zmian sprzętu w przyszłości.
Jak zrobić ścieżki technologiczne na 12 metrów siewnika o szerokości 3 metrów?
W tym przypadku obliczenie jest proste. Szerokość opryskiwacza lub rozsiewacza wynoszącą 12 metrów trzeba podzielić przez szerokość siewnika:
12 m ÷ 3 m = 4
Oznacza to, że cykl obejmuje cztery szerokości robocze siewnika. Ścieżka technologiczna powinna więc być wykonywana w takim rytmie, aby jej osie znajdowały się co 12 metrów.
W praktyce siewnik wyposażony w automat ścieżek technologicznych odpowiednio wyłącza wybrane redlice podczas konkretnego przejazdu. Jeżeli system ustawiony jest prawidłowo, operator nie musi ręcznie liczyć kolejnych sekcji przez cały czas pracy.
Przy rozpoczynaniu siewu od krawędzi pola trzeba jednak pamiętać o odpowiednim ustawieniu pierwszego cyklu. W zależności od konstrukcji sterownika może być konieczne rozpoczęcie od części szerokości roboczej albo zastosowanie odpowiedniego programu ścieżek. Celem jest uzyskanie pierwszej osi przejazdu maszyny pielęgnacyjnej we właściwej odległości od brzegu pola.
Dlaczego przy 3-metrowym siewniku ścieżki 12 m są wygodne?
Zestaw 3 m i 12 m daje prostą proporcję 1:4. Dzięki temu planowanie kolejnych przejazdów jest łatwe, a większość sterowników ścieżek technologicznych obsługuje taki cykl bez skomplikowanych ustawień.
Opryskiwacz przejeżdża później dokładnie po zaplanowanych torach, a jego belka obejmuje cztery szerokości robocze siewnika. Pozwala to ograniczyć nakładanie cieczy roboczej oraz zmniejsza ryzyko pozostawienia nieopryskanych pasów.
Podobnie wygląda sytuacja z rozsiewaczem nawozu, jeśli jego rzeczywista szerokość robocza również została ustawiona na 12 metrów. Wtedy te same ścieżki mogą być wykorzystywane podczas kilku różnych zabiegów.
Jak obliczyć rozstaw ścieżek technologicznych?
Najpierw trzeba znać szerokość roboczą maszyny pielęgnacyjnej. Następnie dzieli się ją przez szerokość siewnika. Wynik pokazuje, ile przejazdów siewnika odpowiada jednemu rozstawowi ścieżek.
Przykładowo dla siewnika 3 m i opryskiwacza 18 m obliczenie wygląda następująco:
18 ÷ 3 = 6
Oznacza to cykl sześciu szerokości siewnika. Przy opryskiwaczu 24 m będzie to:
24 ÷ 3 = 8
Jeżeli wynik dzielenia nie jest liczbą całkowitą, wykonanie ścieżek staje się bardziej skomplikowane. Można wtedy potrzebować systemu umożliwiającego wyłączanie części szerokości siewnika albo zmiany organizacji przejazdów.
Co oznacza ścieżka technologiczna?
Ścieżka technologiczna to zaplanowany pas w łanie, po którym podczas sezonu poruszają się ciągnik i maszyna wykonująca zabiegi. W miejscu kół rośliny nie są wysiewane albo ich wysiew zostaje odpowiednio przerwany.
Dzięki temu kolejne opryski lub nawożenia odbywają się zawsze po tych samych torach. Operator nie musi przejeżdżać przez rośliny w przypadkowych miejscach i niszczyć dodatkowej powierzchni plantacji.
Ścieżki szczególnie dobrze sprawdzają się w zbożach i rzepaku, gdzie wykonuje się kilka zabiegów w trakcie sezonu. Raz utworzone przejazdy mogą być wykorzystywane od początku wegetacji aż do późnych etapów rozwoju roślin.
Jak szeroka powinna być sama ścieżka?
Rozstaw ścieżek i szerokość pojedynczej ścieżki to dwie różne wartości. Rozstaw 18 metrów oznacza odległość pomiędzy osiami kolejnych przejazdów opryskiwacza. Sama ścieżka powinna natomiast odpowiadać rozstawowi kół ciągnika i szerokości opon.
Siewnik wyłącza zazwyczaj konkretne redlice znajdujące się w miejscach, po których później będą przejeżdżały koła. Przy szerokich oponach konieczne może być wyłączenie większej liczby aparatów wysiewających.
Nie warto pozostawiać ścieżek znacznie szerszych niż rzeczywiście potrzebne. Każdy dodatkowy pas bez roślin oznacza zmniejszenie powierzchni produkcyjnej. Z drugiej strony zbyt wąska ścieżka może powodować ugniatanie i niszczenie roślin znajdujących się przy torze przejazdu.
Co trzeba zmierzyć przed ustawieniem ścieżek?
Najważniejszy jest rozstaw kół ciągnika używanego do oprysków. Należy mierzyć od środka jednej opony do środka drugiej, ponieważ właśnie w tych miejscach powinny znaleźć się tory bez wysiewu.
Trzeba również znać szerokość opon. Jeżeli koło ma 480 mm szerokości, pozostawienie bardzo wąskiego pasa bez roślin może być niewystarczające.
Warto sprawdzić także, czy ten sam ciągnik będzie używany przez cały sezon. Jeśli nawożenie wykonywane jest innym zestawem o zupełnie innym rozstawie kół, część roślin może być dodatkowo ugniatana. Najwygodniej jest ujednolicić rozstaw kół w maszynach wykonujących zabiegi pielęgnacyjne.
Jak działa automat ścieżek technologicznych?
Nowoczesne siewniki mogą posiadać sterownik automatycznie odliczający przejazdy. Operator ustawia właściwy rytm, na przykład 4, 6 albo 8, a system w odpowiednim momencie wyłącza aparaty wysiewające.
W prostszych konstrukcjach sterowanie może odbywać się mechanicznie lub elektrycznie. W bardziej rozbudowanych siewnikach informacje pojawiają się na terminalu w kabinie ciągnika.
Bardzo ważne jest prawidłowe rozpoczęcie liczenia. Jeśli operator przypadkowo przełączy numer przejazdu albo wykona dodatkowy przejazd na uwrociu, ścieżka może powstać w niewłaściwym miejscu, dlatego po rozpoczęciu siewu warto przez pierwsze kilkadziesiąt metrów kontrolować, czy odpowiednie redlice rzeczywiście zostały wyłączone.
Jak rozpocząć siew od brzegu pola?
To jeden z bardziej problematycznych momentów przy zakładaniu ścieżek. Środek pierwszej ścieżki powinien znaleźć się w takim miejscu, aby połowa szerokości belki opryskiwacza sięgała do granicy pola.
Przy opryskiwaczu 12 m oznacza to, że pierwsza oś przejazdu powinna znajdować się około 6 m od krawędzi pola. Później następne osie będą wypadały co 12 m.
Przy siewniku 3-metrowym można uzyskać taki układ poprzez odpowiednią sekwencję przejazdów, przewidzianą przez sterownik ścieżek. Niektóre siewniki umożliwiają również wyłączenie połowy szerokości roboczej.
Nie powinno się ustawiać systemu na podstawie przypadkowego liczenia rzędów. Instrukcja konkretnego sterownika zazwyczaj podaje schemat dla określonej kombinacji szerokości.
Czy GPS zastępuje ścieżki technologiczne?
System prowadzenia równoległego bardzo ułatwia pracę, ale nie zawsze eliminuje potrzebę tworzenia widocznych ścieżek. Nawet przy prowadzeniu RTK koła ciągnika przejeżdżające kilka razy po tej samej plantacji będą niszczyły rośliny.
Stałe ścieżki pozwalają skoncentrować ugniatanie w określonych miejscach. GPS może natomiast pomóc dokładnie prowadzić siewnik i maszyny pielęgnacyjne po tych samych liniach.
W bardziej zaawansowanych gospodarstwach stosuje się kontrolowany ruch maszyn, w którym część pojazdów wykorzystuje te same tory przejazdowe. Wymaga to jednak odpowiedniego dopasowania szerokości roboczych całego parku maszynowego.
Czy ścieżki trzeba robić przy każdym siewie?
Nie zawsze. Ich przydatność zależy od gatunku, technologii prowadzenia plantacji oraz liczby planowanych przejazdów.
W zbożach ozimych i jarych ścieżki są bardzo popularne, ponieważ w trakcie sezonu wykonywanych jest wiele zabiegów. Podobnie wygląda sytuacja przy rzepaku.
Jeżeli uprawa wymaga bardzo niewielkiej liczby późniejszych przejazdów lub stosowane są inne rozwiązania prowadzenia maszyn, ścieżki mogą mieć mniejsze znaczenie. W większości intensywnie prowadzonych plantacji zbóż pozwalają jednak znacznie uporządkować pracę.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy ścieżkach?
Jednym z najczęstszych jest złe ustawienie pierwszego przejazdu. Wszystkie kolejne ścieżki mogą wtedy być przesunięte względem miejsca, w którym powinien poruszać się opryskiwacz.
Drugim problemem jest niewłaściwy rozstaw wyłączonych redlic. Jeśli nie odpowiada rozstawowi kół ciągnika, jedna opona może trafiać częściowo w rośliny.
Zdarza się również zapomnienie o przełączeniu licznika po nawrocie albo przypadkowe podwójne naliczenie przejazdu. Automat znacząco ogranicza takie pomyłki, ale nadal warto kontrolować jego wskazania.
Problemem może być także niezgodność rzeczywistej szerokości roboczej opryskiwacza z przyjętym rozstawem. Jeżeli belka ma 15 m, a ścieżki wykonano co 12 m, układ nie będzie prawidłowo funkcjonował.
Czy warto planować ścieżki pod przyszłe maszyny?
Tak, szczególnie jeśli gospodarstwo planuje zmianę opryskiwacza. Kupując nową maszynę, dobrze sprawdzić, czy jej szerokość będzie wielokrotnością szerokości siewnika.
Przy siewniku 3-metrowym bardzo wygodne są szerokości takie jak 12, 15, 18, 21, 24 czy 30 m. Wszystkie można uzyskać poprzez pełne przejazdy siewnika.
Przejście przykładowo z opryskiwacza 12 m na 24 m jest stosunkowo proste, ponieważ nowa szerokość nadal pasuje do siewnika 3 m. Zmienia się jedynie rytm wykonywania ścieżek.
Jaki jest rozstaw ścieżek technologicznych? Powinien przede wszystkim odpowiadać szerokości roboczej opryskiwacza lub rozsiewacza. Przy siewniku 3 m i maszynie pracującej na 12 m cykl obejmuje cztery szerokości siewnika, czyli 12 ÷ 3 = 4. Prawidłowe ustawienie wymaga jednak również uwzględnienia rozstawu kół ciągnika, szerokości opon oraz sposobu rozpoczęcia pierwszego przejazdu od krawędzi pola.
Źródło: www.agromechanika.net.pl
