Kukurydza tworzy dużą masę roślinną i pobiera z gleby znaczne ilości azotu, fosforu, potasu, magnezu oraz siarki. Nie istnieje jednak jedna dawka nawozu odpowiednia dla każdego pola. Program nawożenia powinien uwzględniać wyniki analizy gleby, jej odczyn, przedplon, zastosowane nawozy naturalne, przewidywany plon oraz kierunek uprawy. Inaczej nawozi się kukurydzę na ziarno, a inaczej plantację przeznaczoną na kiszonkę. Największym błędem jest wybieranie nawozu wyłącznie na podstawie jego nazwy lub ceny za tonę.
Jaki nawóz pod kukurydzę wybrać?
Pod kukurydzę potrzebne jest nawożenie obejmujące przede wszystkim azot, fosfor i potas. W zależności od stanowiska konieczne może być również dostarczenie magnezu, siarki oraz cynku. Kukurydza jest szczególnie wrażliwa na niedobór fosforu w początkowym okresie wzrostu, zwłaszcza podczas chłodnej wiosny. Potas ma duże znaczenie dla gospodarki wodnej roślin, dlatego nie powinien być pomijany na stanowiskach narażonych na suszę.
Wybór nawozu należy rozpocząć od badania gleby. Wynik powinien określać co najmniej jej odczyn oraz zasobność w fosfor, potas i magnez. Jeżeli gleba jest kwaśna, samo zwiększanie dawek nawozów może nie przynieść oczekiwanego efektu. Przy nieodpowiednim pH pogarsza się dostępność części składników, a rozwój systemu korzeniowego zostaje ograniczony.
Nawożenie trzeba również pomniejszyć o składniki dostarczone w oborniku, gnojowicy albo nawozach zastosowanych pod przedplon. Dawka obliczona bez uwzględnienia tych źródeł może być zbyt wysoka, niepotrzebnie kosztowna i mniej bezpieczna dla środowiska. IUNG podkreśla, że racjonalne nawożenie powinno wynikać z potrzeb roślin, zasobności gleby i bilansu składników, a nie z jednej uniwersalnej recepty.
Jakie nawozy się daje pod kukurydzę?
Podstawą mogą być nawozy wieloskładnikowe NPK, nawozy fosforowo-potasowe oraz oddzielne nawozy azotowe. Wybór zależy od tego, ile każdego składnika rzeczywiście potrzeba na danym polu.
Przedsiewnie stosuje się między innymi Polifoskę 6, inne nawozy NPK, sól potasową, fosforan amonu lub nawozy fosforowe. Nawóz wieloskładnikowy nie zawsze pokrywa pełne potrzeby kukurydzy. Może dostarczyć odpowiednią ilość fosforu, ale jednocześnie za mało albo za dużo potasu. Dlatego dawkę należy przeliczać na kilogramy czystego składnika, a nie tylko na kilogramy produktu.
Azot można dostarczyć w postaci mocznika, saletrzaku, saletry amonowej, roztworu saletrzano-mocznikowego lub nawozów azotowo-siarkowych. Każdy z tych produktów działa nieco inaczej. Różnią się zawartością azotu, szybkością przemian w glebie, podatnością na straty i sposobem aplikacji.
W praktyce nawożenie kukurydzy może obejmować:
- nawóz fosforowo-potasowy lub NPK zastosowany i wymieszany z glebą przed siewem,
- większość azotu podaną przedsiewnie oraz ewentualną część pozostawioną do wczesnego nawożenia pogłównego,
- niewielką dawkę nawozu fosforowego umieszczoną rzędowo podczas siewu, jeżeli pozwala na to technologia i zalecenia dotyczące konkretnego produktu.
Nawóz umieszczany rzędowo nie powinien znajdować się bezpośrednio przy ziarnie. Zbyt bliski kontakt i nadmierne zasolenie mogą utrudniać wschody oraz uszkadzać młode korzenie. Dawka startowa ma wspierać rozwój początkowy, a nie zastępować całe nawożenie pola.
Ile azotu potrzebuje kukurydza?
Nie można prawidłowo ustalić dawki azotu bez określenia oczekiwanego plonu i oszacowania ilości azotu dostępnego z gleby, resztek pożniwnych oraz nawozów naturalnych. Duże znaczenie ma również przedplon. Po roślinach bobowatych albo dobrze nawożonych uprawach gleba może dostarczyć więcej azotu niż po zbożach uprawianych bez nawozów organicznych.
Nadmierna dawka azotu nie gwarantuje wyższego plonu. Może zwiększać koszty, opóźniać dojrzewanie, pogarszać wykorzystanie wody i prowadzić do strat składnika. W gospodarstwie trzeba też przestrzegać zasad programu azotanowego, który określa warunki, terminy oraz sposób ustalania dawek nawozów zawierających azot.
Przy wysokiej dawce azotu można rozważyć jej podział. Większość stosuje się przed siewem, a pozostałą część na początku wegetacji. Pogłówne nawożenie należy jednak wykonać odpowiednio wcześnie, zanim rośliny staną się zbyt wysokie i przejazd po plantacji zacznie powodować uszkodzenia.
W przypadku mocznika wysianego na powierzchnię suchej gleby bez szybkiego wymieszania lub opadu może dochodzić do strat azotu w postaci amoniaku. Zastosowanie go przed uprawą pozwala wymieszać granule z glebą. Alternatywą są produkty z inhibitorem ureazy, używane zgodnie z instrukcją producenta.
Czy saletrzak nadaje się pod kukurydzę?
Saletrzak nadaje się do nawożenia kukurydzy. Zawiera azot w formie azotanowej i amonowej, a także dodatek węglanów wapnia lub wapnia i magnezu. Dzięki obecności dwóch form azotu część składnika może być dostępna stosunkowo szybko, a część przechodzi dalsze przemiany w glebie. Nazwa saletrzak odnosi się do nawozu na bazie azotanu amonu zawierającego dodatek węglanów.
Nawóz ten może być stosowany przed siewem oraz odpowiednio wcześnie pogłównie. Jego zaletą jest mniejsze stężenie azotu w porównaniu z mocznikiem, co ułatwia równomierne rozsianie stosunkowo dużej masy produktu. Z drugiej strony dostarczenie tej samej ilości czystego azotu wymaga wysiania większej liczby kilogramów nawozu.
Przykładowo saletrzak zawierający 27 procent azotu dostarcza 27 kg N w każdych 100 kg produktu. Aby wprowadzić 100 kg czystego azotu, potrzeba około 370 kg takiego nawozu. Jest to wyłącznie przeliczenie zawartości składnika, a nie zalecana dawka pod kukurydzę.
Saletrzak może być dobrym rozwiązaniem na glebach wymagających uzupełnienia magnezu, jeżeli wybrany produkt rzeczywiście go zawiera. Nie należy jednak traktować znajdujących się w nim węglanów jako zamiennika pełnego wapnowania. Ich ilość jest zbyt mała, aby skorygować silnie kwaśny odczyn całego profilu uprawnego.
Co jest lepsze pod kukurydzę: mocznik czy saletrzak?
Nie ma jednego zwycięzcy odpowiedniego dla każdego gospodarstwa. Mocznik zawiera zazwyczaj 46 procent azotu, dlatego jest nawozem bardziej skoncentrowanym. Do dostarczenia określonej ilości składnika potrzeba mniej produktu, co może ograniczać koszty transportu, przechowywania i wysiewu.
Azot w moczniku występuje w formie amidowej. Zanim zostanie wykorzystany przez rośliny, musi przejść przemiany w glebie. Z tego powodu mocznik najlepiej sprawdza się jako nawóz przedsiewny wymieszany z glebą. Pozostawienie go na suchej powierzchni przy ciepłej i wietrznej pogodzie zwiększa ryzyko strat.
Saletrzak działa szybciej, ponieważ zawiera część azotu w formie azotanowej. Może być lepszym wyborem do wczesnego nawożenia pogłównego, gdy kukurydza potrzebuje składnika w krótkim czasie. Zawiera jednak znacznie mniej azotu, dlatego na hektar trzeba wysiać większą ilość granul.
Wybór można oprzeć na kilku zasadach. Mocznik jest często korzystny przed siewem, jeśli zostanie wymieszany z wilgotną glebą. Saletrzak może być bardziej praktyczny pogłównie oraz w chłodniejszych warunkach. O wyniku ekonomicznym powinna decydować cena jednego kilograma czystego azotu, koszty aplikacji oraz przewidywane straty, a nie sama cena tony nawozu.
Możliwe jest także połączenie obu produktów. Część azotu można podać w moczniku przedsiewnie, a mniejszą dawkę saletrzaku zastosować na początku wzrostu. Łączna ilość azotu nadal musi wynikać z bilansu i nie może przekraczać obowiązujących limitów.
Ile Polifoski 6 pod kukurydzę?
Polifoska 6 ma deklarowany skład NPK (S) 6-20-30 (+7). Oznacza to, że 100 kg nawozu zawiera 6 kg azotu, 20 kg fosforu wyrażonego jako P₂O₅, 30 kg potasu wyrażonego jako K₂O oraz 7 kg siarki wyrażonej jako SO₃. Jest to nawóz przeznaczony przede wszystkim do stosowania przedsiewnego i wymieszania z glebą.
Producent podaje dla kukurydzy orientacyjną dawkę 300–350 kg/ha przy średnim poziomie plonowania oraz 400–450 kg/ha przy wysokim poziomie plonowania na glebach o średniej zasobności w fosfor. Jednocześnie zaznacza, że dawkę trzeba ustalać na podstawie analizy gleby i zapotrzebowania roślin.
W dawce 300 kg/ha Polifoska 6 wnosi około 18 kg azotu, 60 kg P₂O₅ i 90 kg K₂O. Przy 400 kg/ha będzie to odpowiednio około 24 kg azotu, 80 kg P₂O₅ i 120 kg K₂O. Takie przeliczenie pozwala ocenić, czy proporcje odpowiadają zasobności konkretnego pola.
Jeżeli gleba ma wysoką lub bardzo wysoką zawartość fosforu, pełna orientacyjna dawka może dostarczyć go więcej, niż potrzeba. Gdy jednocześnie występuje niska zasobność w potas, lepsze może być użycie mniejszej ilości nawozu NPK oraz osobne uzupełnienie potasu. Po oborniku również trzeba odjąć składniki, które zostaną z niego wykorzystane.
Polifoska 6 dostarcza tylko niewielką część azotu potrzebnego kukurydzy. Nawet 400 kg produktu daje 24 kg N, dlatego zazwyczaj potrzebne jest dodatkowe nawożenie nawozem azotowym. Nie wolno traktować 400 kg Polifoski 6 jako kompletnego programu nawożenia plantacji.
Kiedy stosować nawozy pod kukurydzę?
Fosfor i potas najczęściej stosuje się przed siewem. Na cięższych glebach nawożenie potasowe może być wykonane jesienią, natomiast na glebach lekkich bezpieczniejsze bywa podanie potasu bliżej terminu siewu, aby ograniczyć jego przemieszczanie poza zasięg młodych korzeni.
Nawozy NPK, w tym Polifoskę 6, należy równomiernie rozsiewać i wymieszać z warstwą orną. Kukurydza tworzy rozbudowany system korzeniowy, dlatego składniki powinny być dostępne nie tylko w kilku centymetrach wierzchniej warstwy.
Większość azotu można zastosować bezpośrednio przed siewem. Zbyt wczesny wysiew na glebę bez roślin zwiększa ryzyko strat. Przed rozpoczęciem nawożenia trzeba sprawdzić dopuszczalne terminy wynikające z programu azotanowego oraz aktualne warunki pogodowe. Ministerstwo Rolnictwa wskazuje, że nawożenie azotowe musi być prowadzone w terminach i warunkach ograniczających odpływ azotanów do wód.
Czy kukurydza potrzebuje nawożenia dolistnego?
Dokarmianie dolistne może uzupełniać nawożenie doglebowe, ale nie zastąpi podstawowych dawek azotu, fosforu i potasu. Przez liście można dostarczyć ograniczoną ilość składników, dlatego zabieg powinien być traktowany jako korekta, a nie główne źródło pokarmu.
W uprawie kukurydzy szczególną uwagę zwraca się na cynk. Niedobory częściej występują na glebach o wysokim pH, świeżo wapnowanych, zimnych oraz bardzo zasobnych w fosfor. Objawem mogą być jasne pasy po obu stronach nerwu środkowego młodych liści. Sam wygląd roślin nie zawsze pozwala jednak jednoznacznie ustalić przyczynę, ponieważ podobne przebarwienia mogą wynikać z chłodu lub uszkodzenia korzeni.
Zabiegu dolistnego nie powinno się wykonywać podczas silnego nasłonecznienia, upału, suszy ani bezpośrednio przed deszczem. Trzeba przestrzegać dawki podanej na etykiecie oraz sprawdzić możliwość łączenia nawozu z używanymi środkami ochrony roślin.
Najczęstsze błędy w nawożeniu kukurydzy
Jednym z najczęstszych błędów jest stosowanie tej samej dawki na wszystkich polach. Dwie działki mogą różnić się zasobnością, odczynem, rodzajem gleby i historią nawożenia, dlatego wymagają innego podejścia.
Problemem jest również nieuwzględnianie obornika i gnojowicy. Nawozy naturalne dostarczają azotu, fosforu, potasu oraz innych składników. Dodanie do nich pełnej dawki mineralnej może prowadzić do niepotrzebnego nadmiaru.
Nie należy też opóźniać nawożenia azotowego do momentu, gdy kukurydza jest wysoka. Roślina intensywnie pobiera składniki już w pierwszej części wegetacji, a późny przejazd może uszkadzać liście i korzenie. Program powinien zostać przygotowany przed siewem, a korekty należy wprowadzać na podstawie przebiegu pogody i stanu plantacji.
Najlepszy nawóz pod kukurydzę to nie jeden konkretny produkt, lecz zestaw składników dobrany do pola. Polifoska 6 może być wartościową podstawą nawożenia fosforem i potasem, mocznik może efektywnie dostarczać azot przedsiewnie, a saletrzak sprawdza się również we wczesnym nawożeniu pogłównym. Ostateczna dawka powinna jednak zawsze wynikać z analizy gleby, bilansu nawozów naturalnych, oczekiwanego plonu i obowiązujących zasad stosowania azotu.
Źródło: www.agromechanika.net.pl
