Krwawnik pospolity można spotkać na łąkach, polach, przy drogach i na obrzeżach lasów. Charakterystyczne białe lub lekko różowe kwiaty oraz pierzaste liście sprawiają, że stosunkowo łatwo odróżnić go od wielu innych roślin. Od dawna wykorzystuje się go w domowym zielarstwie, przede wszystkim jako składnik naparów, mieszanek trawiennych, okładów i nasiadówek.
Nie oznacza to jednak, że krwawnik jest środkiem na każdą dolegliwość. Europejska Agencja Leków zalicza jego zastosowania do tradycyjnego lecznictwa roślinnego. Oznacza to, że opierają się one głównie na wieloletnim użyciu, a nie na licznych, wysokiej jakości badaniach klinicznych.
Krwawnik pospolity na problemy trawienne
Jednym z najlepiej znanych zastosowań krwawnika jest wspomaganie pracy układu pokarmowego. Napar z jego ziela bywa stosowany przy łagodnych, skurczowych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych, wzdęciach oraz nadmiernym gromadzeniu się gazów.
Związki obecne w roślinie mogą wpływać na rozluźnienie mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Dzięki temu napar może łagodzić uczucie ucisku, przelewania się w brzuchu i dyskomfort pojawiający się po posiłku. Krwawnik nie powinien jednak zastępować diagnostyki, jeśli ból brzucha jest silny, nawracający albo towarzyszą mu wymioty, gorączka, krwawienie lub nagła zmiana rytmu wypróżnień.
Europejskie instytucje dopuszczają tradycyjne wykorzystanie krwawnika w objawowym leczeniu łagodnych, skurczowych dolegliwości przewodu pokarmowego, w tym wzdęć i oddawania gazów.
Czy krwawnik pobudza apetyt?
Preparaty zawierające krwawnik bywają wykorzystywane przy okresowym braku apetytu. Charakterystyczny, gorzkawy smak rośliny może pobudzać wydzielanie soków trawiennych i przygotowywać organizm do przyjęcia posiłku.
W takim zastosowaniu napar lub inny preparat przyjmuje się zazwyczaj przed jedzeniem, zgodnie z instrukcją producenta. Nie należy jednak traktować krwawnika jako sposobu na długotrwały brak łaknienia. Utrzymująca się niechęć do jedzenia, osłabienie lub niezamierzona utrata masy ciała wymagają konsultacji z lekarzem.
Według monografii europejskiej ziele krwawnika może być tradycyjnie stosowane przy przejściowej utracie apetytu. Jeżeli problem utrzymuje się dłużej niż dwa tygodnie, należy skonsultować się ze specjalistą.
Krwawnik na bóle i skurcze menstruacyjne
Krwawnik jest również składnikiem mieszanek ziołowych przeznaczonych dla kobiet odczuwających łagodne skurcze podczas miesiączki. Jego tradycyjne zastosowanie wiąże się przede wszystkim z działaniem rozkurczowym.
Napar może zmniejszać napięcie w obrębie podbrzusza i poprawiać komfort podczas pierwszych dni menstruacji. Efekt może być jednak różny u poszczególnych osób. Krwawnik nie jest zamiennikiem leków ani konsultacji ginekologicznej, zwłaszcza gdy bóle są bardzo silne, pojawiły się nagle, utrudniają codzienne funkcjonowanie lub towarzyszą im wyjątkowo obfite krwawienia.
Europejska Agencja Leków wskazuje łagodne skurcze związane z miesiączką jako jedno z tradycyjnych zastosowań preparatów z krwawnika. Jeżeli dolegliwości utrzymują się przez ponad tydzień lub nasilają się, należy skontaktować się z lekarzem.
Czy krwawnik pomaga na niewielkie rany?
Nazwa rośliny nie jest przypadkowa. Krwawnik od wieków kojarzono z opatrywaniem drobnych skaleczeń. Obecnie napary i preparaty zewnętrzne z jego dodatkiem są tradycyjnie stosowane na małe, powierzchowne rany skóry.
Przestudzony napar można wykorzystać do przygotowania okładu, o ile skóra nie wykazuje objawów zakażenia, a rana jest niewielka i płytka. Nie powinno się nakładać samodzielnie przygotowanych mieszanek na głębokie skaleczenia, rozległe otarcia, oparzenia ani rany zabrudzone ziemią. Takie uszkodzenia wymagają dokładnego oczyszczenia i niekiedy pomocy medycznej.
Badania laboratoryjne wskazują, że substancje zawarte w krwawniku mogą wykazywać działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Nie jest to jednak równoznaczne z potwierdzeniem skuteczności klinicznej w leczeniu poważniejszych ran.
Krwawnik na stany zapalne skóry
Krwawnik można znaleźć w składzie kremów, toników, płynów do kąpieli oraz kosmetyków przeznaczonych do pielęgnacji skóry tłustej i podrażnionej. Zawarte w nim związki są cenione ze względu na możliwe działanie ściągające i przeciwzapalne.
Okłady z naparu bywają stosowane na niewielkie zaczerwienienia, otarcia lub podrażnienia. Trzeba jednak pamiętać, że roślina może wywoływać alergię kontaktową. Przed zastosowaniem preparatu na większej powierzchni skóry warto przeprowadzić próbę na małym fragmencie przedramienia.
Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa ekstraktów kosmetycznych z krwawnika są ograniczone. Opisywano przypadki uczulenia na samą roślinę oraz na preparaty zawierające rośliny z rodziny astrowatych.
Czy krwawnik pomaga na hemoroidy?
W domowym zielarstwie napar z krwawnika stosuje się niekiedy do nasiadówek przy podrażnieniu okolic odbytu. Ciepła kąpiel sama w sobie może przynieść chwilową ulgę, zmniejszyć uczucie napięcia i ułatwić utrzymanie higieny.
Nie ma jednak wystarczających dowodów, aby uznać krwawnik za skuteczny lek na hemoroidy. Roślina nie usuwa przyczyny choroby ani nie zastępuje leczenia zaleconego przez lekarza. Krwawienie z odbytu zawsze wymaga wyjaśnienia, ponieważ nie musi wynikać wyłącznie z obecności guzków krwawniczych.
Czy krwawnik działa na infekcje i przeziębienie?
Krwawnik pojawia się również w mieszankach ziołowych stosowanych podczas przeziębienia. Ciepły napar pomaga uzupełnić płyny, rozgrzewa i może chwilowo poprawiać samopoczucie. Sama roślina nie leczy jednak infekcji wirusowej ani bakteryjnej.
Nie należy przypisywać jej działania antybiotyku, środka przeciwwirusowego czy leku obniżającego gorączkę. Właściwości obserwowane w badaniach laboratoryjnych nie zawsze przekładają się na skuteczność u człowieka. Krwawnik może być elementem domowej rutyny, ale nie powinien opóźniać konsultacji w przypadku duszności, wysokiej gorączki, znacznego osłabienia lub utrzymywania się objawów.
Jak przygotować napar z krwawnika?
Do sporządzenia naparu wykorzystuje się suszone ziele lub kwiaty krwawnika. Najbezpieczniej korzystać z produktu kupionego w aptece albo sklepie zielarskim, ponieważ posiada on opis sposobu przygotowania i zalecanego dawkowania.
Zwykle odpowiednią porcję suszu zalewa się gorącą wodą, pozostawia pod przykryciem, a następnie przecedza. Dokładna ilość rośliny i częstotliwość picia powinny wynikać z informacji umieszczonych na opakowaniu. Preparaty mogą różnić się rozdrobnieniem, stężeniem i zawartością substancji aktywnych, dlatego nie należy automatycznie stosować jednej receptury do każdego produktu.
Europejska monografia opisuje różne postacie preparatów z krwawnika, w tym herbaty ziołowe, suche wyciągi, płynne ekstrakty i środki przeznaczone do stosowania na skórę.
Kto nie powinien stosować krwawnika?
Najważniejszym przeciwwskazaniem jest uczulenie na krwawnik lub inne rośliny należące do rodziny astrowatych. Do tej grupy zaliczają się między innymi rumianek, arnika, nagietek, jeżówka, bylica i chryzantema. Osoby reagujące alergicznie na takie rośliny powinny zachować szczególną ostrożność.
Po zastosowaniu krwawnika mogą pojawić się zaczerwienienie, świąd, wysypka lub inne reakcje skórne. W takiej sytuacji preparat należy odstawić. Europejska Agencja Leków wymienia nadwrażliwość na rośliny z rodziny astrowatych jako przeciwwskazanie do stosowania krwawnika.
Bez konsultacji z lekarzem krwawnika nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią, ponieważ brakuje wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo. Preparatów leczniczych zawierających ziele krwawnika nie zaleca się także dzieciom poniżej 12. roku życia. Osoby przyjmujące na stałe leki lub chorujące przewlekle powinny wcześniej porozmawiać z lekarzem albo farmaceutą.
Krwawnik najlepiej traktować jako tradycyjne wsparcie przy przejściowych, łagodnych dolegliwościach. Jeśli objawy są intensywne, regularnie powracają lub utrzymują się mimo stosowania preparatu, dalsze picie naparu nie zastąpi ustalenia ich rzeczywistej przyczyny.
Źródło: www.agromechanika.net.pl
