Koszty żywienia stanowią największą część wydatków związanych z produkcją trzody chlewnej. Nic więc dziwnego, że wielu hodowców zastanawia się, ile dokładnie paszy potrzebuje tucznik od momentu rozpoczęcia tuczu aż do osiągnięcia masy ubojowej. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ zużycie paszy zależy od wielu czynników, takich jak genetyka zwierząt, warunki utrzymania, jakość mieszanki czy długość cyklu produkcyjnego.
Znajomość rzeczywistego zapotrzebowania pokarmowego pozwala lepiej planować zakupy, kontrolować opłacalność produkcji oraz oceniać efektywność stada.
Od czego zależy ilość spożywanej paszy?
Nie wszystkie tuczniki jedzą tyle samo. Nawet w obrębie jednego gospodarstwa można zaobserwować różnice wynikające z wieku, masy ciała czy warunków środowiskowych.
Na pobranie paszy wpływają przede wszystkim:
- masa zwierzęcia,
- potencjał genetyczny,
- temperatura w chlewni,
- dostęp do wody,
- jakość mieszanki,
- stan zdrowia,
- system utrzymania.
Zwłaszcza temperatura odgrywa bardzo ważną rolę. Podczas upałów świnie często ograniczają pobieranie pokarmu, co wpływa na tempo wzrostu. Z kolei zimą część energii jest przeznaczana na utrzymanie odpowiedniej temperatury organizmu.
Ile paszy zjada tucznik dziennie?
Dzienne spożycie zmienia się wraz z wiekiem i masą ciała zwierzęcia. Młodsze tuczniki pobierają znacznie mniej paszy niż sztuki znajdujące się pod koniec tuczu.
Przeciętne dzienne pobranie wygląda następująco:
- tucznik o masie 30 kg spożywa około 1,2 do 1,5 kg paszy,
- przy masie 50 kg pobranie wzrasta do około 1,8 do 2,2 kg,
- zwierzę ważące 80 kg zjada średnio 2,5 do 3 kg,
- przy masie 110 kg dzienne spożycie może wynosić nawet 3,5 kg.
W praktyce oznacza to, że wraz ze wzrostem masy ciała zapotrzebowanie na składniki pokarmowe systematycznie rośnie.
Zużycie paszy podczas całego tuczu
Najczęściej tucz rozpoczyna się przy masie około 25 do 30 kg i trwa do osiągnięcia 110 do 120 kg.
W takim cyklu pojedynczy tucznik zużywa zazwyczaj od 220 do 300 kg mieszanki paszowej. Dokładna wartość zależy od długości tuczu oraz efektywności wykorzystania składników pokarmowych.
W nowoczesnych gospodarstwach osiągających bardzo dobre wyniki produkcyjne zużycie może być bliższe dolnej granicy. W mniej wydajnych systemach liczba ta często przekracza 300 kg.
Różnica wynosząca kilkadziesiąt kilogramów na jednej sztuce może mieć ogromne znaczenie ekonomiczne przy większej liczbie zwierząt.
Co oznacza współczynnik wykorzystania paszy?
Jednym z najważniejszych parametrów w produkcji trzody chlewnej jest współczynnik wykorzystania paszy, określany skrótem FCR.
Pokazuje on, ile kilogramów paszy potrzeba do uzyskania jednego kilograma przyrostu masy ciała.
Przykładowo:
- FCR 2,5 oznacza zużycie 2,5 kg paszy na 1 kg przyrostu,
- FCR 2,8 oznacza potrzebę podania 2,8 kg mieszanki,
- FCR 3,0 oznacza mniejszą efektywność żywienia.
Nowoczesne linie genetyczne często osiągają wyniki mieszczące się w przedziale od 2,4 do 2,8.
Nawet niewielka poprawa tego wskaźnika może przynieść znaczące oszczędności w skali całego gospodarstwa.
Jak zmienia się apetyt tucznika w kolejnych etapach wzrostu?
Pobieranie paszy nie przebiega równomiernie przez cały okres tuczu. W pierwszych tygodniach po zakupie lub przejściu do sektora tuczu zwierzęta jedzą stosunkowo niewiele.
Wraz ze wzrostem masy ciała zwiększa się również zapotrzebowanie energetyczne.
Pierwsza faza tuczu koncentruje się głównie na budowie mięśni. W późniejszym okresie organizm zaczyna odkładać większe ilości tłuszczu, co wpływa na wzrost spożycia energii.
Dlatego mieszanki stosowane na różnych etapach produkcji różnią się składem oraz koncentracją składników odżywczych.
Jakie znaczenie ma jakość paszy?
Nie tylko ilość ma znaczenie. Bardzo ważna jest także jakość podawanej mieszanki.
Pasza powinna zawierać odpowiednie proporcje:
- energii,
- białka,
- aminokwasów,
- witamin,
- składników mineralnych.
Niedobory żywieniowe prowadzą do wolniejszego wzrostu, pogorszenia zdrowotności oraz zwiększenia kosztów produkcji.
Dobrze zbilansowana mieszanka pozwala osiągnąć wysokie przyrosty przy mniejszym zużyciu paszy. W efekcie gospodarstwo może uzyskać lepsze wyniki ekonomiczne bez zwiększania nakładów na żywienie.
Czy dostęp do wody wpływa na pobranie paszy?
Woda jest często niedocenianym elementem żywienia świń. Tymczasem jej dostępność bezpośrednio wpływa na ilość spożywanego pokarmu.
Przyjmuje się, że tucznik może wypijać od 5 do nawet 12 litrów wody dziennie. W okresach wysokich temperatur zapotrzebowanie dodatkowo wzrasta.
Brak odpowiedniego dostępu do świeżej wody powoduje:
- spadek apetytu,
- wolniejsze przyrosty,
- pogorszenie zdrowotności,
- gorsze wykorzystanie paszy.
Regularna kontrola poideł jest więc równie ważna jak dobór odpowiedniej mieszanki żywieniowej.
Jak ograniczyć nadmierne zużycie paszy?
Jednym z najczęściej popełnianych błędów jest niewłaściwa regulacja karmników. Zbyt duże wysypywanie mieszanki prowadzi do jej marnowania, a część paszy trafia na podłogę zamiast do żołądka zwierzęcia.
Straty można ograniczyć poprzez:
- regularną kontrolę karmników,
- dostosowanie składu mieszanek do wieku świń,
- utrzymywanie odpowiedniej temperatury w chlewni,
- zapewnienie stałego dostępu do wody,
- monitorowanie zdrowotności stada.
W wielu gospodarstwach nawet niewielkie usprawnienia pozwalają ograniczyć koszty żywienia o kilka procent, co przy dużej liczbie zwierząt przekłada się na wymierne korzyści finansowe.
Ile paszy potrzeba na 100 tuczników?
Znajomość średniego spożycia pozwala łatwo oszacować zapotrzebowanie całego stada. Jeżeli jeden tucznik podczas pełnego cyklu produkcyjnego zużywa około 250 kg mieszanki, to grupa 100 sztuk będzie potrzebowała około 25 ton paszy.
Przy bardziej intensywnym systemie produkcji zużycie może wynosić nieco mniej, natomiast w mniej wydajnych warunkach przekroczyć 30 ton. Dlatego tak ważne jest monitorowanie przyrostów oraz bieżące analizowanie efektywności żywienia. Im lepiej dopasowana dawka pokarmowa do potrzeb zwierząt, tym większa szansa na osiągnięcie wysokich wyników produkcyjnych przy racjonalnym wykorzystaniu każdej tony paszy trafiającej do chlewni.
Źródło: www.agromechanika.net.pl
