Uprawa lucerny, czyli lucerna siewna, od lat zajmuje ważne miejsce w gospodarstwach nastawionych na produkcję pasz objętościowych. Roślina ta ceniona jest za wysoką zawartość białka i możliwość wielokrotnego koszenia w sezonie. Wiele osób zastanawia się jednak, ile faktycznie można zebrać z jednego hektara i jakie czynniki mają największy wpływ na końcowy wynik.
Ile wynosi plon lucerny z hektara?
W polskich warunkach plon lucerny zależy od formy zbioru. W przypadku zielonki można uzyskać od około 40 do nawet 80 ton z hektara w ciągu całego sezonu. To suma wszystkich pokosów, których zazwyczaj wykonuje się od trzech do pięciu.
Jeśli przeliczymy to na suchą masę, wyniki są znacznie niższe, ponieważ świeża masa zawiera dużo wody. W praktyce daje to od około 10 do 18 ton suchej masy z hektara rocznie.
W przypadku siana plony wynoszą zazwyczaj od 8 do 15 ton z hektara. Ostateczny wynik zależy od pogody podczas suszenia oraz strat powstających w trakcie zbioru i przechowywania.
Ile pokosów można uzyskać?
Lucerna jest rośliną wielokośną, co oznacza, że można ją zbierać kilka razy w sezonie. Najczęściej wykonuje się:
- 3 pokosy w słabszych warunkach
- 4 pokosy jako standard w większości gospodarstw
- 5 pokosów w sprzyjających warunkach i przy intensywnej uprawie
Pierwszy pokos jest zwykle najbardziej obfity i odpowiada za znaczną część całkowitego plonu. Kolejne koszenia dają mniejsze ilości, ale często lepszą jakość paszy.
Co wpływa na wielkość plonu?
Wysokość zbiorów zależy od wielu czynników, które w praktyce decydują o opłacalności uprawy.
Gleba ma kluczowe znaczenie. Lucerna najlepiej rośnie na stanowiskach żyznych, przepuszczalnych i zasobnych w wapń. Na glebach kwaśnych jej rozwój jest ograniczony, co przekłada się na niższe plony.
Odczyn gleby powinien być zbliżony do obojętnego. W praktyce oznacza to konieczność wapnowania przed założeniem plantacji, jeśli pH jest zbyt niskie.
Woda to kolejny istotny czynnik. Lucerna ma głęboki system korzeniowy, dzięki czemu dobrze radzi sobie w okresach suszy, ale długotrwały brak opadów ogranicza odrastanie po koszeniu.
Nawożenie wpływa bezpośrednio na intensywność wzrostu. Choć lucerna sama wiąże azot z powietrza dzięki bakteriom brodawkowym, potrzebuje odpowiednich ilości fosforu i potasu.
Znaczenie wieku plantacji
Najwyższe plony uzyskuje się zazwyczaj w drugim i trzecim roku użytkowania. W pierwszym roku roślina skupia się na rozwoju systemu korzeniowego, dlatego plon bywa niższy.
Po kilku latach wydajność zaczyna spadać, co jest naturalnym procesem. W praktyce plantacje lucerny utrzymuje się przez 3 do 5 lat, w zależności od kondycji roślin i zachwaszczenia.
Termin koszenia, a ilość i jakość
Moment zbioru ma duży wpływ nie tylko na ilość, ale także na wartość paszową.
Koszenie w fazie pąkowania zapewnia wysoką zawartość białka i dobrą strawność, ale plon jest nieco niższy.
Opóźnienie zbioru do fazy kwitnienia zwiększa ilość biomasy, jednak pogarsza jakość paszy. W praktyce rolnicy często wybierają kompromis między ilością a wartością pokarmową.
Straty podczas zbioru i przechowywania
Nie cały plon trafia do magazynu. Podczas koszenia, przetrząsania i zbioru mogą występować straty, szczególnie w przypadku liści, które są najbardziej wartościową częścią rośliny.
W produkcji siana ważna jest pogoda. Opady w trakcie suszenia mogą znacząco obniżyć jakość i ilość materiału.
W przypadku kiszonki straty są zwykle mniejsze, ale wymagają odpowiedniego przygotowania i szczelnego przechowywania.
Czy można zwiększyć plon?
Odpowiednia agrotechnika pozwala poprawić wyniki. Kluczowe znaczenie ma dobór odmiany dostosowanej do warunków klimatycznych oraz właściwe przygotowanie stanowiska przed siewem.
Regularne nawożenie fosforem i potasem wspiera rozwój roślin. Istotne jest także utrzymanie odpowiedniego pH gleby.
Duże znaczenie ma również termin koszenia oraz wysokość cięcia. Zbyt niskie koszenie może uszkodzić rośliny i ograniczyć ich zdolność do odrastania.
W praktyce dobrze prowadzona plantacja lucerny pozwala uzyskać stabilne i wysokie plony przez kilka sezonów, a różnice między gospodarstwami wynikają głównie z warunków glebowych, przebiegu pogody i poziomu prowadzenia uprawy.
Źródło: www.agromechanika.net.pl
