Lato jest dla trzody chlewnej trudnym okresem. Wysoka temperatura, duża wilgotność, owady, gorsza jakość paszy i stres cieplny mogą szybko osłabić odporność zwierząt. W efekcie częściej pojawiają się problemy oddechowe, pokarmowe, skórne oraz zaburzenia rozrodu. Hodowca powinien w tym czasie szczególnie uważnie obserwować stado, ponieważ szybka reakcja pozwala ograniczyć straty i poprawić komfort zwierząt.
Dlaczego świnie chorują częściej podczas upałów?
Świnie mają ograniczoną zdolność oddawania ciepła. Nie pocą się tak jak ludzie, dlatego w czasie wysokich temperatur łatwo dochodzi u nich do przegrzania. Zwierzęta mniej jedzą, więcej leżą, szybciej oddychają i częściej szukają chłodniejszych miejsc.
Stres cieplny osłabia organizm, pogarsza wykorzystanie paszy i może sprzyjać rozwojowi infekcji. Problem nasila się w budynkach o słabej wentylacji, przy dużym zagęszczeniu zwierząt oraz wtedy, gdy świnie mają ograniczony dostęp do świeżej wody.
Stres cieplny u świń
Jednym z najczęstszych letnich problemów nie jest klasyczna choroba zakaźna, ale stan silnie obciążający organizm. Objawia się przyspieszonym oddechem, leżeniem na boku, niechęcią do pobierania paszy, zaczerwienieniem skóry i apatią.
U loch stres cieplny może prowadzić do słabszego pobierania paszy w laktacji, spadku mleczności, gorszej kondycji prosiąt i problemów z ponownym zapłodnieniem. U tuczników skutkuje wolniejszymi przyrostami i większą podatnością na inne schorzenia.
Biegunki i zaburzenia trawienne
Latem częściej dochodzi do problemów pokarmowych. Pasza szybciej się psuje, zagrzewa i traci świeżość. Wysoka temperatura sprzyja namnażaniu bakterii, a zanieczyszczona woda może stać się źródłem infekcji.
Niepokojące objawy to wodnista biegunka, brudna okolica ogona, osłabienie, odwodnienie i słabsze pobieranie paszy. U prosiąt i warchlaków biegunki mogą szybko prowadzić do pogorszenia kondycji, dlatego wymagają szybkiej reakcji oraz konsultacji z lekarzem weterynarii.
Choroby układu oddechowego
Choć infekcje oddechowe kojarzą się głównie z chłodniejszą porą roku, latem również mogą być poważnym problemem. W upały zwierzęta częściej oddychają przez pysk, a kurz, amoniak i słaba wentylacja dodatkowo podrażniają drogi oddechowe.
Kaszel, duszność, wypływ z nosa, osowiałość i nierównomierne przyrosty powinny zwrócić uwagę hodowcy. Szczególnie niekorzystne są nagłe zmiany temperatury, przeciągi połączone z wilgocią oraz zbyt duże stężenie gazów w chlewni.
Różyca świń
Różyca może pojawiać się w różnych porach roku, ale latem ryzyko zachorowań rośnie przy stresie, osłabieniu i gorszych warunkach higienicznych. Choroba może przebiegać nagle, powodując gorączkę, apatię, brak apetytu i charakterystyczne zmiany skórne.
Na skórze mogą pojawić się czerwonawe lub sino czerwone plamy o romboidalnym kształcie. W razie podejrzenia różycy trzeba szybko skontaktować się z lekarzem weterynarii, ponieważ choroba wymaga leczenia i kontroli całego stada.
Choroby skóry i problemy z pasożytami
Wysoka temperatura i wilgoć sprzyjają podrażnieniom skóry, otarciom oraz namnażaniu pasożytów zewnętrznych. Świnie mogą intensywnie ocierać się o elementy wyposażenia, być niespokojne i mieć widoczne zmiany skórne.
Owady dodatkowo pogarszają dobrostan zwierząt. Muchy przenoszą drobnoustroje, drażnią skórę i przeszkadzają w odpoczynku. Ograniczanie ich liczby w chlewni powinno opierać się na higienie, regularnym usuwaniu resztek paszy, obornika i wilgotnej ściółki oraz stosowaniu bezpiecznych preparatów przeznaczonych do budynków inwentarskich.
Problemy z układem rozrodczym loch
Latem często obserwuje się spadek skuteczności krycia i gorsze wyniki rozrodu. Upał wpływa na apetyt loch, ich kondycję oraz gospodarkę hormonalną. Może pojawić się słabsza ruja, większa liczba powtórek i mniejsza liczba żywo urodzonych prosiąt.
Szczególnej uwagi wymagają lochy karmiące. Jeśli pobierają zbyt mało paszy, tracą kondycję, produkują mniej mleka i gorzej przygotowują się do kolejnego cyklu rozrodczego. Warto zadbać o chłodniejsze miejsce odpoczynku, stały dostęp do wody i karmienie w porach dnia, gdy temperatura jest niższa.
Zatrucia i pogorszenie jakości paszy
Pasza przechowywana w złych warunkach może szybko pleśnieć lub fermentować. Latem dotyczy to zwłaszcza mieszanek trzymanych w wilgotnych pomieszczeniach oraz resztek zalegających w korytach.
Objawy problemów po spożyciu złej paszy mogą obejmować brak apetytu, wymioty, biegunkę, osłabienie i nierówne pobieranie karmy w grupie. Koryta powinny być regularnie czyszczone, a pasza zadawana w ilości dopasowanej do realnego pobrania przez zwierzęta.
Odwodnienie
Odwodnienie może rozwinąć się bardzo szybko, szczególnie u prosiąt, loch karmiących i świń utrzymywanych w przegrzanych pomieszczeniach. Ryzyko rośnie, gdy poidła są zabrudzone, mają zbyt mały przepływ lub jest ich za mało w stosunku do liczby zwierząt.
Objawy to osłabienie, zapadnięte boki, sucha śluzówka, mniejsze pobieranie paszy i ospałość. W czasie upałów warto kilka razy dziennie sprawdzać działanie poideł, a nie tylko zakładać, że dostęp do wody jest wystarczający.
Jak ograniczyć ryzyko chorób latem?
Najważniejsze znaczenie ma profilaktyka. Chlewnia powinna być dobrze wentylowana, ale bez ostrych przeciągów. Zwierzęta muszą mieć stały dostęp do czystej, chłodnej wody oraz miejsce, w którym mogą odpocząć bez nadmiernego zagęszczenia.
Pomaga karmienie w chłodniejszych porach dnia, częstsze usuwanie resztek paszy, kontrola jakości mieszanek i regularne czyszczenie poideł. Warto także ograniczać obecność much, prowadzić program szczepień zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii i szybko izolować sztuki z niepokojącymi objawami.
Kiedy wezwać lekarza weterynarii?
Pomoc specjalisty jest konieczna, gdy pojawia się gorączka, duszność, nagłe padnięcia, krwista biegunka, duża apatia, objawy neurologiczne lub szybkie szerzenie się problemu w grupie. Nie należy zwlekać także przy podejrzeniu różycy, silnego odwodnienia albo choroby zakaźnej.
Latem stan świń może pogarszać się szybciej niż w chłodniejszych miesiącach, dlatego codzienna kontrola zachowania, oddechu, pobierania paszy i działania poideł staje się jednym z najważniejszych elementów ochrony stada.
Źródło: www.agromechanika.net.pl
