Przygotowanie pola pod siew rzepaku ozimego to jeden z najważniejszych etapów całej uprawy. Rzepak ma drobne nasiona, mocny korzeń palowy i wysokie wymagania już od pierwszych dni po siewie.
Jeśli gleba będzie przesuszona, zbita, źle doprawiona albo uboga w składniki pokarmowe, plantacja może mieć nierówne wschody i słabszy start przed zimą.
Dlatego przed siewem warto zadbać o kilka rzeczy:
- odpowiedni przedplon,
- dobrą strukturę gleby,
- uregulowane pH,
- właściwe nawożenie,
- zatrzymanie wilgoci w glebie,
- staranne przygotowanie łoża siewnego,
- wybór dobrego materiału siewnego.
Dopiero połączenie tych elementów daje rzepakowi dobry start jesienią.
Jakie stanowisko wybrać pod rzepak ozimy?
Rzepak ozimy najlepiej rośnie na glebach żyznych, zasobnych i utrzymanych w dobrej kulturze rolnej. Pole powinno być przepuszczalne, ale jednocześnie zdolne do zatrzymywania wody.
Najlepsze stanowiska pod rzepak to gleby:
- o dobrej strukturze,
- bez podeszwy płużnej,
- o uregulowanym odczynie,
- zasobne w fosfor, potas, magnez i siarkę,
- niezachwaszczone chwastami wieloletnimi.
Rzepak źle znosi zarówno suszę w okresie wschodów, jak i zastoiska wodne. Dlatego pole powinno być wyrównane i dobrze przygotowane jeszcze przed terminem siewu.
Jaki przedplon pod rzepak ozimy będzie najlepszy?
Dobry przedplon pomaga przygotować pole na czas i ogranicza presję chorób oraz szkodników.
Najczęściej rzepak ozimy wysiewa się po zbożach, szczególnie po:
- jęczmieniu ozimym,
- pszenicy,
- pszenżycie,
- mieszankach zbożowych.
Dobrym przedplonem mogą być też rośliny bobowate, które poprawiają strukturę gleby i wzbogacają stanowisko w azot.
Nie zaleca się natomiast siewu rzepaku po rzepaku ani po innych roślinach kapustowatych. Zbyt częsta uprawa rzepaku na tym samym polu zwiększa ryzyko wystąpienia chorób, szkodników i problemów ze zmianowaniem.
Uprawa pożniwna przed siewem rzepaku
Pierwszym zabiegiem po zbiorze przedplonu powinna być uprawa pożniwna. Jej zadaniem jest zatrzymanie wilgoci, pobudzenie samosiewów i chwastów do kiełkowania oraz wymieszanie resztek pożniwnych z glebą.
To ważne szczególnie wtedy, gdy przedplonem było zboże.
Po zbiorze należy zadbać o:
- dokładne rozdrobnienie słomy,
- równomierne rozrzucenie resztek pożniwnych,
- płytkie wymieszanie ich z glebą,
- pobudzenie chwastów do kiełkowania,
- ograniczenie strat wody.
Źle rozłożona słoma może utrudniać siew i powodować nierówne wschody. Może też czasowo wiązać azot, którego młody rzepak potrzebuje już od początku rozwoju.
Jak przygotować glebę pod siew rzepaku?
Rzepak ozimy wymaga starannie przygotowanego łoża siewnego. Nasiona są drobne, dlatego muszą trafić na wyrównaną, wilgotną i dobrze doprawioną glebę.
Dobre łoże siewne powinno mieć:
- zagęszczoną warstwę pod nasionami,
- drobno doprawioną warstwę wierzchnią,
- zachowaną wilgoć,
- brak dużych brył,
- równą powierzchnię pola.
Nie należy przesadzać z nadmiernym spulchnianiem gleby. Zbyt pulchna warstwa może powodować nierówną głębokość siewu i gorszy kontakt nasion z wilgotną glebą.
Najlepszy efekt daje takie przygotowanie pola, które pozwala umieścić nasiona płytko, równo i w warunkach umożliwiających szybkie kiełkowanie.
Głębokość siewu rzepaku ozimego
Optymalna głębokość siewu rzepaku ozimego wynosi najczęściej około 1,5-2,5 cm. Na glebach lżejszych i bardziej przesuszonych można siać nieco głębiej, ale zbyt głęboki siew nie jest korzystny.
Zbyt głęboko wysiany rzepak może:
- wolniej wschodzić,
- tworzyć słabsze siewki,
- gorzej budować rozetę,
- mieć mniej wyrównaną obsadę.
Z kolei zbyt płytki siew zwiększa ryzyko przesuszenia nasion, zwłaszcza gdy po siewie brakuje opadów.
Dlatego tak ważne jest przygotowanie pola w taki sposób, aby nasiona miały dobry kontakt z wilgotną warstwą gleby.
Odczyn gleby pod rzepak ozimy
Rzepak źle rośnie na glebach kwaśnych. Optymalne pH gleby pod rzepak ozimy powinno być zbliżone do obojętnego.
Zbyt niski odczyn ogranicza pobieranie składników pokarmowych i pogarsza rozwój systemu korzeniowego. Może też zwiększać ryzyko występowania niektórych chorób.
Przed siewem warto więc wykonać analizę gleby i sprawdzić:
- pH,
- zawartość fosforu,
- zawartość potasu,
- poziom magnezu,
- zasobność w siarkę,
- ogólną żyzność stanowiska.
Jeżeli gleba wymaga wapnowania, zabieg najlepiej zaplanować z odpowiednim wyprzedzeniem. Wapnowanie bezpośrednio przed siewem rzepaku nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem, dlatego warto uwzględnić je w szerszym planie zmianowania.
Nawożenie pola pod rzepak ozimy
Nawożenie rzepaku ozimego przed siewem powinno być dopasowane do zasobności gleby i przewidywanego plonu. Rzepak ma wysokie wymagania pokarmowe, dlatego stanowisko nie może być przypadkowe.
Szczególne znaczenie mają:
- fosfor,
- potas,
- magnez,
- siarka,
- azot,
- bor.
Fosfor wspiera rozwój systemu korzeniowego. Potas poprawia gospodarkę wodną i zimotrwałość. Siarka ma duże znaczenie dla prawidłowego wykorzystania azotu.
Nie można zapominać również o mikroelementach. W przypadku rzepaku szczególnie ważny jest bor, który wpływa na rozwój stożka wzrostu i prawidłowe funkcjonowanie roślin.
Czy pole pod rzepak trzeba odchwaścić przed siewem?
Tak, ponieważ zachwaszczenie pola przed siewem rzepaku może mocno pogorszyć start plantacji. Problemem są szczególnie chwasty wieloletnie i samosiewy zbóż.
Przed siewem warto ograniczyć:
- perz,
- ostrożeń polny,
- przytulię czepną,
- samosiewy zbóż,
- chwasty kapustowate,
- chwasty dwuliścienne szybko konkurujące z rzepakiem.
Młody rzepak jest wrażliwy na konkurencję o wodę, światło i składniki pokarmowe. Jeśli od początku będzie zagłuszany przez chwasty, może gorzej przygotować się do zimy.
Dlatego czyste stanowisko to jeden z podstawowych warunków udanej plantacji.
Termin siewu rzepaku ozimego
Termin siewu rzepaku ozimego powinien być dopasowany do regionu, warunków pogodowych i stanowiska. Zbyt wczesny siew może prowadzić do nadmiernego rozwoju jesiennego, a zbyt późny do słabego przygotowania roślin do zimy.
Rzepak przed zimą powinien wytworzyć:
- silną rozetę,
- kilka dobrze rozwiniętych liści,
- nisko osadzony stożek wzrostu,
- mocny system korzeniowy,
- odpowiednią szyjkę korzeniową.
To właśnie dlatego termin siewu trzeba łączyć z wyborem odmiany i tempem jej rozwoju jesiennego.
Wybór materiału siewnego rzepaku
Nawet najlepiej przygotowane pole nie wystarczy, jeśli materiał siewny będzie słabej jakości. Nasiona rzepaku ozimego powinny pochodzić ze sprawdzonego źródła i być dopasowane do warunków gospodarstwa.
Przy wyborze odmiany warto zwrócić uwagę na:
- zimotrwałość,
- wigor jesienny,
- zdrowotność,
- odporność na wyleganie,
- odporność na osypywanie nasion,
- tolerancję na słabsze stanowiska,
- potencjał plonowania.
Dobrym rozwiązaniem jest sprawdzenie dostępnych odmian w wyspecjalizowanym sklepie rolniczym. Aktualne nasiona i materiał siewny rzepaku ozimego można znaleźć na stronie Superplony: https://superplony.pl/nasiona-rzepaku-material-siewny
To miejsce, w którym można porównać różne odmiany i dobrać materiał siewny do planowanej technologii uprawy.
Najczęstsze błędy przy przygotowaniu pola pod rzepak
Przygotowanie stanowiska pod rzepak wymaga dokładności. Nawet drobne zaniedbania mogą przełożyć się na słabsze wschody i gorsze zimowanie.
Najczęstsze błędy to:
- zbyt późne rozpoczęcie uprawy pożniwnej,
- nierównomierne rozrzucenie słomy,
- przesuszenie gleby,
- zbyt głęboki siew,
- zbyt pulchne łoże siewne,
- siew na kwaśnej glebie,
- brak analizy zasobności gleby,
- nieodpowiedni dobór odmiany,
- siew po złym przedplonie.
Każdy z tych błędów może ograniczyć potencjał plonowania już na samym początku sezonu.
***
Artykuł sponsorowany
