Zakup ciągnika o mocy około 70–80 KM wymaga spojrzenia na coś więcej niż liczbę koni mechanicznych. Hattat A70 i Hattat A80 należą do zbliżonej konstrukcyjnie serii, ale nie w każdym gospodarstwie będą równie dobrym wyborem. Słabszy model może okazać się oszczędniejszym ciągnikiem pomocniczym, natomiast mocniejszy zapewni większy zapas podczas pracy z cięższą maszyną. Przed zakupem trzeba ocenić nie tylko parametry katalogowe, lecz także stan konkretnego egzemplarza, dostępność serwisu oraz zadania, które ciągnik będzie wykonywał przez większość roku.
Hattat A70 czy A80 – czym różnią się te ciągniki?
Najważniejsza różnica dotyczy mocy silnika. Zgodnie z materiałami technicznymi serii A, Hattat A70 osiąga około 68 KM, natomiast Hattat A80 około 79 KM. Oba modele korzystają z trzycylindrowego silnika Perkins 1103D-33TA o pojemności 3,3 l. W A70 maksymalny moment obrotowy wynosi około 285 Nm, a w A80 około 310 Nm, osiąganych przy 1400 obr./min.
Różnica około 11 KM nie wygląda imponująco na papierze, jednak podczas pracy polowej może być wyraźnie odczuwalna. Mocniejszy model łatwiej utrzyma prędkość przy rosnącym obciążeniu, szczególnie podczas pracy na pagórkowatym terenie, na ciężkiej glebie albo z maszyną wymagającą napędu przez WOM.
Nie oznacza to, że A80 będzie zawsze lepszy. Jeżeli ciągnik ma pracować głównie z ładowaczem, rozsiewaczem, opryskiwaczem lub lekkim agregatem, moc A70 może być wystarczająca. Większy silnikowy zapas ma sens wtedy, gdy rolnik rzeczywiście będzie go wykorzystywał.
Silnik Perkins – podobna konstrukcja, inne możliwości
Hattat A70 i Hattat A80 z opisywanej generacji wykorzystują ten sam typ trzycylindrowej jednostki Perkins. Silnik ma pojemność 3300 cm³ i turbodoładowanie z chłodnicą powietrza doładowującego. Takie rozwiązanie pozwala uzyskać stosunkowo wysoki moment obrotowy bez stosowania dużej jednostki czterocylindrowej.
Wspólna konstrukcja silnika jest ważna dla osoby kupującej ciągnik używany. W wielu przypadkach oznacza zbliżone wymagania serwisowe oraz możliwość korzystania z podobnej grupy filtrów i części eksploatacyjnych. Nie należy jednak zakładać, że wszystkie elementy są zamienne. Przed zamówieniem części trzeba sprawdzić numer silnika, rok produkcji i oznaczenie konkretnej wersji.
Mocniejszy Hattat A80 może pracować swobodniej z maszyną dobraną na granicy możliwości A70. Gdy ciągnik nie musi stale pracować z maksymalnym obciążeniem, operator ma większą możliwość dobrania prędkości i obrotów. Z drugiej strony przy lekkich zadaniach różnica w wydajności może być niewielka.
Czy Hattat A80 spali znacznie więcej?
Nie da się uczciwie podać jednej wartości spalania dla obu modeli. Zużycie paliwa zależy od rodzaju pracy, masy maszyny, prędkości, gleby, obrotów silnika, stanu technicznego oraz sposobu jazdy. Mocniejszy ciągnik nie musi zużywać znacznie więcej paliwa, jeśli wykonuje zadanie sprawniej i bez ciągłej pracy na granicy możliwości.
W lekkim transporcie lub podczas pracy z opryskiwaczem Hattat A70 może okazać się korzystniejszy, ponieważ nie wozi się niewykorzystywanego zapasu mocy. Podczas cięższej uprawy sytuacja może się odwrócić. Przeciążany A70 będzie wymagał redukcji biegu, wyższych obrotów i dłuższego czasu pracy, podczas gdy A80 może utrzymać lepsze tempo.
Porównując spalanie, warto posługiwać się liczbą litrów zużytych na hektar lub na wykonaną belę, a nie wyłącznie zużyciem w ciągu godziny. Ciągnik spalający więcej na godzinę może zakończyć zadanie szybciej i ostatecznie zużyć podobną ilość paliwa na całą pracę.
Przekładnia i prędkości WOM
W prospekcie serii A dla tych modeli wskazano synchronizowaną przekładnię nawrotną oferującą 12 biegów do przodu i 12 do tyłu. W innych źródłach oraz ogłoszeniach można spotkać także odmienne opisy wyposażenia, dlatego przy ciągniku używanym trzeba sprawdzać rzeczywistą konfigurację, a nie opierać się wyłącznie na nazwie modelu.
Oba ciągniki mogły być wyposażone w niezależny, dwuzakresowy WOM. Materiały techniczne podają prędkości 540 i 1000 obr./min, a w określonych konfiguracjach także wariant ekonomiczny 540E.
Przed zakupem warto uruchomić WOM pod obciążeniem. Należy zwrócić uwagę na sposób załączania, hałas, drgania i ewentualne wycieki. Sama obecność odpowiedniej dźwigni nie daje pewności, że układ działa prawidłowo. Naprawa sprzęgła WOM lub elementów przekładni może znacząco podnieść koszt zakupu używanego ciągnika.
Hydraulika – tutaj przewaga A80 nie jest oczywista
Zgodnie z broszurą techniczną zarówno Hattat A70, jak i Hattat A80 mają pompę hydrauliczną o wydatku około 43 l/min i ciśnieniu roboczym do 195 barów. Oba modele dysponują również tylnym podnośnikiem o deklarowanym udźwigu około 3200 kg.
Oznacza to, że wybór A80 nie zapewnia automatycznie szybszej hydrauliki ani większego udźwigu. Mocniejszy model może lepiej radzić sobie z napędzaniem cięższej maszyny, ale możliwości podnośnika pozostają zbliżone. Jest to szczególnie ważne przy zakupie ciągnika do ładowacza czołowego lub maszyn wymagających intensywnego przepływu oleju.
W gospodarstwie korzystającym z chwytaka, wycinaka do kiszonki lub owijarki warto przeprowadzić próbę działania hydrauliki po rozgrzaniu oleju. Zużyta pompa może na zimnym oleju pracować poprawnie, a po kilkudziesięciu minutach wyraźnie stracić wydajność.
Masa i trakcja podczas pracy
Dane katalogowe wskazują masę Hattata A70 na poziomie około 3330 kg, natomiast A80 około 3710 kg. Różnica wynosi więc blisko 400 kg, choć rzeczywista masa zależy od kabiny, obciążników, kół i dodatkowego wyposażenia.
Cięższy Hattat A80 może skuteczniej przenosić moc na podłoże i zachowywać większą stabilność z maszyną zawieszaną. Zaletę tę odczuje się szczególnie podczas uprawy gleby oraz pracy na pochyłościach. Większa masa oznacza jednak także silniejsze ugniatanie gleby i może być mniej korzystna na podmokłych łąkach.
O przyczepności decydują również stan i rozmiar ogumienia, rozkład obciążenia oraz prawidłowo dobrane ciśnienie. Ciągnik o większej mocy na zużytych oponach nie musi pracować wydajniej od słabszego modelu wyposażonego w dobre ogumienie.
Do jakich prac wystarczy Hattat A70?
Hattat A70 będzie rozsądnym wyborem do gospodarstwa, które potrzebuje prostego ciągnika pomocniczego lub podstawowej maszyny na mniejszy areał. Może być wykorzystywany przy pielęgnacji upraw, nawożeniu, opryskach, pracach gospodarskich, obsłudze przyczep i lekkiej uprawie.
Najlepiej sprawdzi się tam, gdzie większość zadań nie wymaga stałego wykorzystywania pełnej mocy. Przy odpowiednio dobranych maszynach może pracować sprawnie i ekonomicznie. Nie warto jednak kupować A70 z założeniem, że będzie regularnie ciągnął sprzęt przeznaczony dla ciągników o mocy 80–90 KM. Ciągłe przeciążanie zwiększa zużycie paliwa, skraca trwałość sprzęgła i podnosi temperaturę układów roboczych.
A70 warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy:
- ciągnik ma pracować głównie z rozsiewaczem, opryskiwaczem, prasą lub ładowaczem;
- gospodarstwo dysponuje lekkimi albo średnimi glebami;
- niższa cena zakupu ma większe znaczenie niż zapas mocy.
Kiedy lepiej wybrać Hattat A80?
Hattat A80 będzie bezpieczniejszym rozwiązaniem dla rolnika planującego częstszą pracę z agregatem uprawowym, większą prasą, cięższą kosiarką lub przyczepą poruszającą się po pagórkowatym terenie. Dodatkowa moc i moment obrotowy dają większą elastyczność przy zmiennych warunkach.
Mocniejszy model ma sens także wtedy, gdy gospodarstwo może w kolejnych latach kupić większe maszyny. W takim przypadku niewielka oszczędność podczas zakupu A70 mogłaby szybko przestać mieć znaczenie. Trzeba jednak uważać, aby nie dobierać sprzętu wyłącznie na podstawie mocy silnika. Ograniczeniem nadal mogą być hydraulika, masa, ogumienie lub dopuszczalne obciążenie osi.
Przy podobnym stanie technicznym i niewielkiej różnicy cenowej A80 jest zwykle bardziej uniwersalnym wyborem. Gdy egzemplarz A70 jest wyraźnie lepiej utrzymany, ma udokumentowany serwis i pewne pochodzenie, może być rozsądniejszym zakupem niż mocniejszy, lecz zaniedbany A80.
Hattat A70 i Hattat A80 z ładowaczem czołowym
Do pracy z ładowaczem nie wystarczy odpowiednia moc silnika. Trzeba sprawdzić stan przedniej osi, sworzni, zwrotnic, wspomagania kierownicy, sprzęgła oraz ramy mocującej. Ciągnik, który przez kilka tysięcy godzin pracował przy obsłudze obornika lub kiszonki, może mieć znacznie bardziej zużyty przód niż wskazywałby licznik.
Hattat A80 jest cięższy, co może poprawić stabilność, lecz także zwiększyć obciążenia działające na przednią oś. W obu modelach potrzebny jest właściwy balast z tyłu. Praca bez przeciwwagi pogarsza przyczepność tylnej osi i przyspiesza zużycie przednich elementów.
Przed zakupem należy wykonać próbę podnoszenia ciężkiego ładunku przy niskich obrotach. Warto sprawdzić, czy wysięgnik nie opada po zatrzymaniu silnika, a hydraulika działa płynnie po rozgrzaniu.
Co sprawdzić przed zakupem używanego Hattata?
Stan techniczny ma większe znaczenie niż różnica kilkunastu koni. Oględziny powinny rozpocząć się przy zimnym silniku. Trzeba obserwować łatwość rozruchu, kolor spalin, pracę jednostki na wolnych obrotach oraz ewentualne przedmuchy z odmy.
Podczas jazdy próbnej należy wykorzystać wszystkie biegi, sprawdzić rewers, napęd przedniej osi i blokadę mechanizmu różnicowego. Niepokojące są zgrzyty, wyskakiwanie przełożeń, opóźnione ruszanie oraz wyraźne wycie przekładni pod obciążeniem.
Szczególnej kontroli wymagają:
- szczelność silnika, skrzyni, hydrauliki i przedniego mostu;
- działanie WOM, podnośnika, wyjść hydraulicznych oraz hamulców;
- luzy układu kierowniczego, stan ogumienia i zgodność licznika z zużyciem kabiny.
Warto sprawdzić możliwość zakupu filtrów, szyb, elementów blacharskich i części przedniej osi u lokalnego dostawcy. Silnik Perkins może ułatwiać dostęp do części silnikowych, ale nie rozwiązuje kwestii podzespołów charakterystycznych dla danego modelu.
Który ciągnik będzie rozsądniejszym wyborem?
Hattat A70 najlepiej odpowiada potrzebom gospodarstwa szukającego ciągnika do lekkich i średnich prac, w którym ważne są rozsądna masa, prostota oraz niższy koszt zakupu. Hattat A80 zapewnia natomiast większy zapas mocy, wyższy moment obrotowy i większą masę, dlatego lepiej nadaje się do cięższej uprawy oraz transportu.
Nie należy jednak kupować wyłącznie oznaczenia na masce. W przypadku maszyn używanych dobrze utrzymany A70 może być wart więcej niż wyeksploatowany A80. Ostateczną decyzję warto podjąć po jeździe próbnej, sprawdzeniu hydrauliki na ciepłym oleju i ocenie ciągnika przez mechanika znającego maszyny rolnicze.
Dla użytkownika, który nie jest pewien przyszłych potrzeb, Hattat A80 będzie zazwyczaj bardziej uniwersalny. Gdy zakres prac jest jasno określony, a maszyny nie wymagają dużej mocy, Hattat A70 może wykonać te same zadania taniej i bez niepotrzebnego przewymiarowania ciągnika.
Źródło: www.agromechanika.net.pl
